Integracja sensoryczna i jej zaburzenia

Posted On 27 czerwca 2020

Pojęcie integracji sensorycznej – co się za tym kryje?

Dużo mówi się o integracji sensorycznej, ale czy jest to pojęcie znane i rozumiane? Spróbuję to  wyjaśnić w prostych słowach, ale jeśli chodzi o temat układu nerwowego, to nie należy on do łatwych.

Integracja sensoryczna jest procesem, który dzieje się poza naszą świadomością, podobnie jak oddychanie. Nie kontrolujemy si. Nasze ciało składa się z receptorów, które odbierają bodźce i przekazują je do mózgu. Bodźce pochodzą ze środowiska i z naszego ciała. W ciągu dnia dotykamy najróżniejszych przedmiotów o różnej fakturze, wielkości, kształcie, słyszymy tysiące dźwięków, widzimy obrazy o różnej kolorystyce, odbieramy światło, czujemy zapachy, kierujemy swoim ciałem, by wykonać określoną aktywność, czujemy swoje ciało. To tak pokrótce, ale już po tym widać, że nasz mózg ma co robić, ponieważ odbiera te bodźce, organizuje je i wysyła reakcję. I ta reakcja naszego organizmu jest najważniejsza, bo po niej poznamy, że układ nerwowy działa prawidłowo.

Co takiego dzieje się w mózgu? Otóż w tym miejscu dochodzi do mieszania się różnych rodzajów informacji sensorycznej, by w końcowym efekcie powstał komunikat przeniesiony przez neurony ruchowe do ciała i powstała reakcja, np. odwrócenie głowy, podniesienie ręki, poruszanie palcami, utrzymywanie kredki w ręku.

Co się dzieje, kiedy mózg nieprawidłowo pracuje?

Może się jednak zdarzyć tak, że mózg nieprawidłowo przetwarza otrzymane informacje sensoryczne, co powoduje trudności w sprawnych zachowaniu. Dzieje się tak, gdy informacje te nie trafiają do odpowiednich części mózgu, bo któryś kanał przesyłowy (czytaj komórka nerwowa) jest zakorkowany i impuls z informacją sensoryczną nie trafia tam, gdzie powinien. Mózg nie może prawidłowo funkcjonować i powoduje to zaburzenia integracji sensorycznej.

Skąd biorą się zaburzenia integracji sensorycznej?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Uważa się, że wpływają na to:

  • Skłonności dziedziczne
  • Czynniki genetyczne
  • Substancje toksyczne, chemiczne, wirusy, zanieczyszczone powietrze w czasie ciąży
  • Niedotlenienie podczas porodu,
  • Środowisko ubogie sensorycznie, w którym dorasta dziecko (placówki opiekuńcze).
  • Wcześniactwo
  • Niska waga urodzeniowa

Na czym polega terapia integracji sensorycznej?

Teoria integracji sensorycznej bazuje na neuroplastyczności mózgu. Układ nerwowy ma zdolność do tworzenia nowych połączeń, samonaprawy. Tak się dzieje, gdy dziecko jest małe, ponieważ powstają w czasie terapii nowe połączenia i postępy w terapii będą bardzo szybkie, natomiast u dzieci starszych czy dorosłych terapia ma nauczyć mózg kierowania bodźców we właściwe miejsca w układzie nerwowym, łączenia wszystkich otrzymanych komunikatów z receptorów i wysłania odpowiedniej reakcji. Terapia integracji sensorycznej ma uporządkować działanie mózgu i nauczyć go właściwego zarządzania bodźcami.

Co przeszkadza przy nadreaktywności sensorycznej?

  • dźwięki w dużych skupiskach ludzi
  • brudne ręce,
  • jedzenie niektórych pokarmów
  • obcinanie włosów, paznokci,
  • ubrania o konkretnej fakturze,
  • zapachy jedzenia, perfum
  • jaskrawe światło,
  • bujanie się na huśtawkach,
  • kąpiel pod prysznicem
  • szybka jazda samochodem
  • jazda windą

Objawy podreaktywności sensorycznej:

  • niereagowanie na swoje imię lub polecenia drugiej osoby
  • wpadanie na przedmiotu, przewracanie się
  • brak reakcji na zranienia
  • brak reakcji na odrażające zapachy
  • nie zwracanie uwagi na ubrudzone ręce, ubranie
  • brak chęci do aktywności fizycznych, najlepsze są gry komputerowe
  • powolność w nauce ubierania, jedzenia
  • nieświadomość na sygnały płynące z ciała, np. zimno, gorąco

Poszukiwanie wrażeń sensorycznych charakteryzuje się:

  • ciągłym ruchem – pchanie, ciągnięcie, skakanie, wpadanie na kogoś lub coś,
  • obijaniem się o meble
  • robieniem hałasu podczas zabawy
  • dotykaniem innych osób bez przyczyny
  • wąchaniem przedmiotów,
  • lizaniem różnych powierzchni, wkładanie do ust różnych przedmiotów
  • stymulowaniem wzroku – patrzenie na wirujące przedmioty
  • ryzykownymi zachowaniami podczas zabawy – skakanie po drzewach, wspinanie się na duże wysokości
  • poszukiwaniem wibracji
  • jedzeniem potraw o wyrazistym smaku

Objawy zaburzeń różnicowania sensorycznego to:

  • problemy ze znalezieniem czegoś w szufladzie
  • problemy z rozróżnieniem przedmiotów w torebce bez udziału wzroku
  • trudności z oceną odległości lecącej piłki
  • trudności z oceną kto jest w ruchu
  • kłopoty z rozróżnianiem smaku potraw
  • kłopoty z rozróżnieniem podobnych do siebie głosek
  • problemy z dostosowaniem siły nacisku przy używaniu długopisu, mazaka
  • problemy z rozróżnianiem dźwięków
  • trudności z organizacją pisma w zeszycie

Objawy dyspraksji:

  • trudności z wykonywaniem kolejnych elementów aktywności
  • kłopoty ze skakaniem obunóż, na jednej nodze
  • trudności z uprawianiem sportu
  • trudności z graniem w gry
  • kłopoty z nauką nowych ćwiczeń
  • problemy z pisaniem, wycinaniem, przerysowywaniem
  • problemy z ubieraniem, zapinaniem guzików,

Objawy zaburzeń posturalnych:

  • męczliwość
  • trudności w chwytaniu ołówka, zbyt słaby chwyt
  • unikanie dużego wysiłku
  • trudności z utrzymaniem prawidłowej postawy przy biurko – podpieranie głowy rękami
  • słaba równowaga, częste upadki
  • niechętnie podejmowane różne aktywności fizyczne

Wymienione objawy zaburzeń nie obejmują wszystkich. Są to tylko te najważniejsze. Nie są one także wyznacznikiem zaburzenia. Tylko prawidłowa przeprowadzona diagnoza da odpowiedź, czy u danego dziecka można mówić o zaburzeniach integracji sensorycznej.

Written by Monika

Related Posts

Dorastając, byłam dziwacznym dzieckiem.

Dorastając, byłam dziwacznym dzieckiem.

Kilka słów wstępu Opisana poniżej historia jest prawdziwa. Ilu z nas borykało się lub nadal boryka się z problemami sensorycznymi. Jako dorośli ludzie potrafimy sobie z nimi radzić. Nie zakładamy ubrań, których struktura nas drażni, nie jemy tego, co nam w buzi...

Dieta sensoryczna – co to jest?

Dieta sensoryczna – co to jest?

Co to jest dieta sensoryczna? Dieta sensoryczna nie ma nic wspólnego z jedzeniem. Jest to starannie zaprojektowana seria ćwiczeń fizycznych dostosowana do potrzeb każdego dziecka aktywność sensoryczna,której potrzebuje, by utrzymać uwagę i koncentrację w ciągu całego...

Co musisz wiedzieć o terapii integracji sensorycznej?

Co musisz wiedzieć o terapii integracji sensorycznej?

Terapia integracji sensorycznej ma na celu pomóc dzieciom z problemami przetwarzania sensorycznego poprzez wystawienie ich na stymulację sensoryczną w uporządkowany, powtarzalny sposób. Teoria, która się za tym kryje, polega na tym, że z czasem mózg dostosuje się i...

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *